ISO 45001: Το νέο πρότυπο με τις Απαιτήσεις Συστημάτων Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία, είναι προ των πυλών.

Εισαγωγή

Σύμφωνα με τις στατιστικές του Διεθνούς Οργανισμού Εργασίας (International Labor Organization – ILO), περισσότεροι από 6000 άνθρωποι πεθαίνουν καθημερνά από ατυχήματα που σχετίζονται με την εργασία τους. Οι θάνατοι αυτοί ξεπερνούν τα 2.2 εκατομμύρια ετησίως.

Η πρώτη προσέγγιση για συγγραφή Απαιτήσεων σε επίπεδο Συστήματος Διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία έγινε μεσα απο μια συντονισμένη προσπάθεια Εθνικών Φορέων Τυποποίησης (National Standards Bodies - NSBs), Φορέων Πιστοποίησης (Certification Bodies – CBs), και Εξειδικευμένων Συμβούλων. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα  το πρότυπο που είναι σήμερα γνωστό ως OHSAS 18001:2007 - το οποίο έχει κοινή δομή αλλά και προσέγγιση με τη προηγούμενη έκδοση του περιβαλλοντικού προτύπου ISO 14001:2004.

Παρά όμως τη σημαντική διεθνή του αναγνώριση, το OHSAS 18001:2007 παρέμενε εκτός εκείνων των προτύπων που έχουν δημιουργηθεί από τον Διεθνή Οργανισμό για τη Τυποποίηση – ISO. 

Το ISO 45001

Οι πρόσφατες εξελίξεις στο τομέα των διεθνών προτύπων Συστημάτων Διαχείρισης κατέστησαν ως επιτακτική την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου ‘ISO’ προτύπου για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία - το οποίο μάλιστα να έχει κοινή δομή και προσέγγιση με τα σύγχρονα διεθνή πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης όπως π.χ. το ISO 14001:2015, το ISO 9001:2015 κτλ. 

Για τον λόγο αυτό συστάθηκε και λειτουργεί στον Διεθνή Οργανισμό για τη Τυποποίηση – ISO μια τεχνική επιτροπή με ειδικούς σε θέματα Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία. Σε αυτή την επιτροπή έχει ανατεθεί η εξέλιξη και σύνταξη του νέου προτύπου ISO 45001. Το πρότυπο θα παρέχει τις νέες Απαιτήσεις για τα Συστήματα Διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία.

Από τον Νοέμβριο του 2015 το πρότυπο 45001 βρίσκεται σε στάδιο DIS 45001 – Draft International Standard (Σχέδιο Διεθνούς Προτύπου). Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που παρέχεται στην Εικόνα 1, επόμενος σταθμός είναι ο Μάιος του 2016 όπου θα εκδοθεί το FDIS 45001 - Final Draft International Standard (Τελικό Σχέδιο του Διεθνούς Προτύπου). Μετά την απαραίτητη δημόσια διαβούλευση, αναμένεται να εκδοθεί το ISO 45001:2016 τον Οκτώβριο του 2016.


Εικόνα 1: Στάδια στην εξέλιξη του ISO 45001 (Πηγή: ISO)
 

Κύριες Αλλαγές απο το OHSAS 18001:2007

Από την έκδοση DIS 45001 προκύπτει ότι οι κυριότερες αλλαγές μεταξύ του OHSAS 18001:2007 και του μελλοντικού ISO 45001:2016 αναμένονται να είναι οι κάτωθι:

  1. Το νέο πρότυπο συντάσσεται με τη δομή που προβλέπεται απο το ISO Annex SL  - High Level Structure για όλα πλέον τα πρότυπα Συστημάτων Διαχείρισης. Αυτό θα καταστήσει εύκολη και τη εναρμόνισή του με άλλα πρότυπα και συστήματα διαχείρισής.
  2. Υιοθετώντας τη προβλεπόμενη δομή του ISO Annex SL σημαίνει οτι θα υπάρχει και η σχετική απαίτηση του άρθρου  για τον ορισμό και παρακολούθηση του ‘Πλαισίου του Οργανισμού’ (‘Context of the Organization’). Αυτό υλοποιείται π.χ. ενθαρρύνοντας έμμεσα τη χρήση εργαλείων στρατηγικής επιχειρήσεων για τον ορισμό και κατανόηση του ’Εσωτερικού και Εξωτερικού Περιβάλλοντος’ (‘Internal and External Issues’) καθώς και των ‘Ενδιαφερόμενων Μερών’ (‘Interested Parties’). Αυτό με τη σειρά του προσδιορίζει την αναβάθμιση του προτύπου σε επίπεδο στρατηγικής.
  3. Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η  αναμενόμενη απαίτηση για την αύξηση της συμμετοχής της Ηγεσίας στο Σύστημα Διαχείρισης. Η Ηγεσία του οργανισμού θα καλεστεί να έχει αυξημένες υποχρεώσεις και αρμοδιότητες  που μάλιστα δεν θα μπορούν να μετατεθούν σε εξωτερικό ή εσωτερικό συνεργάτη. Ο όρος ‘Ηγεσία’ (‘Leadership’) ενδέχεται  να αντικαταστήσει τον όρο ‘Ανώτατη Διοίκηση’ (‘Top Management’).
  4. Ο όρος ‘Αναγνώριση Κινδύνων’ (Hazard Identification) αναμένεται να αντικατασταθεί απο τον όρο ‘Αναγνώριση Ρίσκου’ (Risk Identification) ώστε να καλύπτει ένα ευρύτερο πεδίο.
  5. Το πεδίο εφαρμογής της έννοιας του όρου ‘Ρίσκο’ αναμένεται να διευρυνθεί ώστε να περιλαμβάνει όλα τα  ρίσκα όπως π.χ. για τις ενέργειες εκείνες που ανατίθενται και διενεργούνται από υπεργολάβους.
  6. Αναμένεται να εμπεριέχεται διασαφήνιση όρων όπως π.χ. ‘Εργαζόμενος’, ‘μη-εργαζόμενος’, ‘χώρος εργασίας’ κτλ. ώστε να περιοριστούν (αν οχι εξαλειφθούν) διαφορετικές ερμηνείες.
  7. O όρος ‘Νομικές και άλλες Απαιτήσεις΄ (‘Legal and other requirements’) αναμένεται να αντικατασταθεί με τον όρο ‘Υποχρεώσεις για Συμμόρφωση’ (Compliance Obligations). Σκοπός της αντικατάστασης είναι να καταστήσει σαφή την υποχρέωση ενός οργανισμού να παρακολουθεί το νομικό & κανονιστικό πλαίσιο και να φροντίζει έγκαιρα να συμμορφώνεται με τις νομικές & κανονιστικές του υποχρεώσεις.
  8. Ο όρος ‘Προληπτικές Ενέργειες’ (‘Preventive Actions’) θα εξαιρεθεί ως όρος, υιοθετώντας τη τάση που προβλέπει το ISO Annex SL  - High Level Structure.
  9. Οι όροι ‘Έγγραφα’ και ‘Αρχεία’ (‘Documents’ και ‘Records’) θα συμπτυχθούν κάτω από τον όρο ‘Τεκμηριωμένες Πληροφορίες΄ (‘Documented Information’), υιοθετώντας επίσης τη τάση που προβλέπει το ISO Annex SL  - High Level Structure.
  10. Το νέο πρότυπο αναμένεται να έχει σαφέστερη απαίτηση ως προς παρακολούθηση της επίδοσης του συστήματος. Η κατεύθυνση που θα δίδεται αφορά τη θέσπιση, χρήση και παρακολούθηση Κύριων Δεικτών Επίδοσης – ΚΔΕ (‘Key Performance Indicators – KPIs’)
  11. Τέλος, η συνεχής βελτίωση θα συνεχίσει να είναι μια ουσιαστική απαίτηση. Στο νέο πρότυπο όμως αναμένεται να είναι συνδεδεμένη με τις επιχειρησιακές ευκαιρίες που παρουσιάζονται ώστε να τεκμηριώνονται και τα οφέλη του συστήματος διαχείρισης.

 
Ο φορέας πιστοποίησης Alcumus ISOQAR είναι διαπιστευμένος απο τη UKAS για πιστοποίηση Συστημάτων Διαχείρισης Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία.

Για περισσότερες πληροφορίες ως προς τις Υπηρεσίες Πιστοποίησης ή την εξέλιξη των Προτύπων μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας στα τηλέφωνα +357 26 222172 ή +30 210 6218021 (προώθηση απο Ελλάδα) ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο στο contact [at] isoqar [dot] gr